"""Ders 01 — Elastisite teorisine giriş ve indis notasyonu: Python ile doğrulama.

Ne yapar?
  1. Toplama kuralını numpy.einsum ile birebir yazar (einsum'daki harfler = indisler).
  2. Kronecker deltası ve permütasyon sembolünü kurar; e–δ özdeşliğini 81 bileşenin hepsinde denetler.
  3. Vektörel çarpım, determinant ve karma çarpımı e_ijk ile hesaplar, NumPy sonuçlarıyla karşılaştırır.
  4. SymPy ile iki vektör özdeşliğini sembolik olarak doğrular.
  5. Kendi ağırlığıyla asılı çubuk (bir boyutlu "küçük elastisite problemi") için sayıları hesaplar.

Çalıştır:   python e01_indis_notasyonu.py
Gerekenler: numpy, sympy   (Python 3.10+)
"""
import itertools

import numpy as np
import sympy as sp

np.set_printoptions(precision=4, suppress=True)

# %% 1. Toplama kuralı = einsum
print("=== 1. Toplama kuralı ve einsum ===")
a = np.array([1.0, 2.0, 3.0])
b = np.array([4.0, -1.0, 2.0])
A = np.array([[2.0, 0.0, 1.0],
              [1.0, 3.0, -1.0],
              [0.0, 2.0, 4.0]])
ab = np.einsum("i,i->", a, b)          # a_i b_i   (i tekrarlanıyor → toplam, sonuç skaler)
iz = np.einsum("ii->", A)              # A_ii      (iz)
Ab = np.einsum("ij,j->i", A, b)        # A_ij b_j  (i serbest → vektör)
aAb = np.einsum("i,ij,j->", a, A, b)   # a_i A_ij b_j
print(f"a_i b_i       = {ab:.0f}")
print(f"A_ii          = {iz:.0f}")
print(f"A_ij b_j      = {Ab}")
print(f"a_i A_ij b_j  = {aAb:.0f}")
assert np.isclose(ab, a @ b) and np.isclose(iz, np.trace(A))
assert np.allclose(Ab, A @ b) and np.isclose(aAb, a @ A @ b)

# %% 2. Kronecker deltası ve permütasyon sembolü
print("\n=== 2. delta ve e_ijk ===")
d = np.eye(3)
e = np.zeros((3, 3, 3))
for i, j, k in itertools.permutations(range(3)):
    # (i, j, k) sıralamasının işareti: çift permütasyon +1, tek permütasyon -1
    e[i, j, k] = np.linalg.det(np.eye(3)[[i, j, k]])
print("Sıfırdan farklı bileşen sayısı:", int(np.count_nonzero(e)), "(27 bileşenin)")
print("e_123, e_231, e_312 =", e[0, 1, 2], e[1, 2, 0], e[2, 0, 1])
print("e_132, e_213, e_321 =", e[0, 2, 1], e[1, 0, 2], e[2, 1, 0])
print("delta_ii =", np.einsum("ii->", d), "  delta_ij delta_ij =", np.einsum("ij,ij->", d, d))

sol = np.einsum("ijk,imn->jkmn", e, e)                               # e_ijk e_imn
sag = np.einsum("jm,kn->jkmn", d, d) - np.einsum("jn,km->jkmn", d, d)  # δ_jm δ_kn − δ_jn δ_km
print("e–δ özdeşliği, 81 bileşende en büyük fark:", np.abs(sol - sag).max())
print("e_ijk e_ijn = 2 δ_kn ?", np.allclose(np.einsum("ijk,ijn->kn", e, e), 2 * d))
print("e_ijk e_ijk =", np.einsum("ijk,ijk->", e, e))
assert np.abs(sol - sag).max() == 0

# %% 3. Vektörel çarpım, determinant, karma çarpım
print("\n=== 3. Vektörel çarpım ve determinant ===")
p = np.array([1.0, 0.0, 2.0])
q = np.array([2.0, 1.0, -1.0])
r = np.array([0.0, 3.0, 1.0])
capraz = np.einsum("ijk,j,k->i", e, p, q)            # (p × q)_i = e_ijk p_j q_k
print("p × q (e_ijk ile) =", capraz, "  np.cross:", np.cross(p, q))
karma = np.einsum("ijk,i,j,k->", e, p, q, r)         # e_ijk p_i q_j r_k = p · (q × r)
M = np.vstack([p, q, r])
detM = np.einsum("ijk,i,j,k->", e, M[0], M[1], M[2])  # det M = e_ijk M_1i M_2j M_3k
print(f"karma çarpım e_ijk p_i q_j r_k = {karma:.0f}")
print(f"det[p; q; r] (e_ijk ile) = {detM:.0f},  np.linalg.det = {np.linalg.det(M):.0f}")
assert np.allclose(capraz, np.cross(p, q)) and np.isclose(detM, np.linalg.det(M))

# %% 4. SymPy ile vektör özdeşlikleri
print("\n=== 4. SymPy: sembolik doğrulama ===")
x1, x2, x3 = X = sp.symbols("x1 x2 x3", real=True)
u = [sp.Function(f"u{i + 1}")(*X) for i in range(3)]
rot = lambda w: [sum(int(e[i, j, k]) * sp.diff(w[k], X[j]) for j in range(3) for k in range(3)) for i in range(3)]
div = lambda w: sum(sp.diff(w[i], X[i]) for i in range(3))
lap = lambda f: sum(sp.diff(f, X[i], 2) for i in range(3))
sol4 = rot(rot(u))
sag4 = [sp.diff(div(u), X[i]) - lap(u[i]) for i in range(3)]
print("rot(rot u) − [grad(div u) − lap u] =", [sp.simplify(sol4[i] - sag4[i]) for i in range(3)])
rr = sp.sqrt(x1**2 + x2**2 + x3**2)
print("lap(1/r) =", sp.simplify(lap(1 / rr)), "  (r ≠ 0)")
print("r_,i =", [sp.simplify(sp.diff(rr, xi) - xi / rr) == 0 for xi in X], "→ r_,i = x_i / r")

# %% 5. Kendi ağırlığıyla asılı çubuk (1B elastisite)
print("\n=== 5. Asılı çubuk: denge + kinematik + bünye + sınır koşulları ===")
rho, g, E, L = 7850.0, 9.81, 210e9, 100.0      # çelik, 100 m
sig_max = rho * g * L                            # σ(0) = ρ g L       [Pa]
uc = rho * g * L**2 / (2 * E)                    # u(L) = ρ g L² / (2E) [m]
print(f"Çelik, L = {L:.0f} m: σ_max = {sig_max / 1e6:.2f} MPa, ε_max = {sig_max / E:.3e}, uç yer değiştirmesi = {uc * 1e3:.3f} mm")
# Alıştırma 8: alüminyum çubuk, kendi ağırlığı + uçta P
rho2, E2, L2, A2, P2 = 2700.0, 70e9, 20.0, 200e-6, 5000.0
s2 = rho2 * g * L2 + P2 / A2
u_ag = rho2 * g * L2**2 / (2 * E2)
u_P = P2 * L2 / (E2 * A2)
print(f"Alüminyum, L = {L2:.0f} m, A = 200 mm², P = 5 kN: σ_max = {s2 / 1e6:.2f} MPa "
      f"(ağırlıktan {rho2 * g * L2 / 1e6:.3f} MPa)")
print(f"   uzama: ağırlıktan {u_ag * 1e3:.4f} mm + P'den {u_P * 1e3:.3f} mm = {(u_ag + u_P) * 1e3:.3f} mm")
