Eurocode rüzgâr yükü hesaplama aracı (TS EN 1991-1-4)

Araç künyesi

Amaç
TS EN 1991-1-4'e göre cephe elemanları için tasarım rüzgâr basınçlarını (bölge A–D) hızlıca elde etmek; profil ve cam boyutlandırmasına girdi sağlamak.
Yöntem
Temel rüzgâr hızı $v_b$'den başlanarak ortalama hız $v_m(z)=c_r(z)\,c_o(z)\,v_b$, türbülans yoğunluğu ve tepe hız basıncı $q_p(z)$ hesaplanır; cephe için dış basınç katsayıları $c_{pe}$ (bölge ve $h/d$ oranına göre) uygulanır: $w_e = q_p(z_e)\,c_{pe}$.
Girdiler
Temel rüzgâr hızı $v_{b,0}$, yön ve mevsim katsayıları; arazi kategorisi (0–IV); yapı yüksekliği $h$ ve genişliği $d$; orografi katsayısı $c_o$; referans yükseklik $z_e$.
Çıktılar
$q_p(z_e)$; cephe bölgeleri A, B, C, D için $c_{pe,10}$ ve dış basınçlar $w_e$ (basınç/emme); yazdırılabilir rapor.
Standart
TS EN 1991-1-4 (Eurocode 1, Bölüm 1-4: Genel etkiler — Rüzgâr etkileri) ve ilgili ulusal ek.
Varsayımlar
Düz arazi / basit orografi; dikdörtgen planlı bina; iç basınç $c_{pi}$ ayrıca ele alınır; dinamik büyütme (yapı katsayısı $c_s c_d \approx 1$) rijit cephe elemanları için ihmal edilir.
Sınırlamalar
Yerel etkiler (parapet, köşe, çatı), burulmalı rüzgâr etkisi ve rezonans/vorteks sorunları kapsam dışıdır. Özel geometriler için rüzgâr tüneli veya CFD gerekebilir.
Doğrulama
Ara büyüklükler (arazi pürüzlülük çarpanı $c_r$, $q_p$) standardın tablo ve grafikleriyle; sonuç basınçlar elle kurulan bir örnekle karşılaştırılabilir.
PDF
Örnek hesap raporu
İlgili
Rüzgâr Simülasyonu ve CFD Cephe Yükü · Yatay Cephe Profili · EN 1990 Yük Kombinasyonları

Girdiler


Temel parametreleri girin; ln(z/z₀) tanımlı olmalıdır (z > z₀).

TS EN 1991-1-4/Aralık 2007 bölüm 7.2.1'e göre;

1 m² ≤ A ≤ 10 m² için cpe(A) = cpe,1 − (cpe,1 − cpe,10)·log₁₀A
A < 1 m² → cpe=cpe,1
A ≥ 10 m² → cpe=cpe,10
cpe,1 küçük eleman/bağlantılar için, cpe,10 ise global sistem için tipiktir.

Rüzgâr basıncı çok küçük bir yüzey alanına etki ederse, o küçük alanda basınç/emme pik değerleri daha büyük olur. Ama alan büyüdükçe rüzgârın yerel dalgalanmaları birbirini “ortalama” eder, yani etkin basınç azalır. cₚₑ,1 → 1 m² veya daha küçük alanlar için: “en şiddetli” lokal etkiyi temsil eder. cₚₑ,10 → 10 m² ve daha büyük alanlar için: “ortalama” etkiyi temsil eder.

Tasarım Rüzgar Yükü Sonucu

Vb (m/s)
–
Kr
–
Cr(z)
–
Vm(z) (m/s)
–
Iv(z)
–
qp(z) (kN/m²)
–
Cpe(A)
–
Cpe(D)
–

ZONE-A (Emme)

– kN/m²
wA = qp · Cpe,A

ZONE-D (Basınç)

– kN/m²
wD = qp · Cpe,D

Not: qp kN/m² için 1 kPa = 1 kN/m² dönüşümü uygulanır.

Programın Çalışma Mantığı (TS EN 1991-1-4:2007)

Özet: Girdiler değiştikçe aşağıdaki adımlar sırayla hesaplanır; sonuçlar anında güncellenir.

Girdiler

Rüzgâr hızı — profil — türbülans
$$ v_b = C_{dir}\,C_{season}\,v_{b,0} \quad \text{[Bölüm 4.2]} $$ $$ K_r = 0.19\left(\frac{z_0}{0.05}\right)^{0.07}, \qquad C_r(z) = K_r \ln\!\left(\frac{z}{z_0}\right) \quad \text{[Bölüm 4.3.2]} $$ $$ v_m(z) = C_r(z)\,C_o(z)\,v_b \quad \text{[Bölüm 4.3.2–4.3.3]} $$ $$ I_v(z) = \frac{K_1}{\,C_o(z)\,\ln\!\big(\tfrac{z}{z_0}\big)} \quad \text{[Bölüm 4.4]} $$
Tepe hız basıncı
$$ q_p(z) = \bigl(1+7\,I_v(z)\bigr)\,\frac{1}{2}\,\rho\,v_m(z)^2 \quad \text{(kPa) \;[Bölüm 4.5]} $$
Not: 1 kPa = 1 kN/m².
Bileşen/kaplama için alan etkisi (A bölgesi örnek)
$$ c_{pe}(A) = \begin{cases} c_{pe,1}, & A<1~\text{m}^2 \\ c_{pe,1} - \bigl(c_{pe,1}-c_{pe,10}\bigr)\,\log_{10}(A), & 1\le A \le 10~\text{m}^2 \\ c_{pe,10}, & A>10~\text{m}^2 \end{cases} \qquad \text{[Bölüm 7.2.1, Şekil 7.2]} $$
Benzer şekilde D bölgesi için de \(c_{pe,1(D)}, c_{pe,10(D)}\) değerleri kullanılır.
Yüzey ve net yükler
$$ w_A = q_p(z)\,c_{pe(A)}, \qquad w_D = q_p(z)\,c_{pe(D)} $$

Daha detaylı cephe statiği hesapları ve rüzgâr tünel testi sonuçlarının entegrasyonu için Cephe Mühendisliği Hesaplama Araçları sayfamıza göz atabilir, standart özeti için TS 498 – Rüzgâr ve EN 1991-1-4 Özeti yazılarımızı inceleyebilirsiniz.

Bu hesabı projeniz için rapor olarak mı istiyorsunuz?Rüzgâr yükü ve CFD analizi: kapsam, standartlar ve rakamlı örnek hesap.
Hizmeti incele