Pazarlama ve Satış Stratejisi / Sözlük

Sözlük

Pazarlama ve satış stratejisi terimleri

Literatürün büyük kısmı İngilizce. Bu sözlük, derslerde kullanılan 90 terimin Türkçe karşılığını, kısa tanımını, İngilizcesini ve ayrıntılı anlatıldığı dersi bir arada verir.

90 terim

A

Ağ etkisiNetwork effect
Kullanıcı sayısı arttıkça ürünün her kullanıcı için daha değerli hale gelmesi. Doğrudan (aynı tür kullanıcılar) ya da dolaylı (iki farklı grup) olabilir. Ders 10
AktivasyonActivation
Yeni kullanıcının ürünün değerini ilk kez deneyimlediği an; genellikle belirli bir sürede tamamlanan kilit bir eylemle ölçülür (ör. ilk raporu yedi gün içinde üretmek). Ders 09
Aşağıdan yukarı pazar hesabıBottom-up market sizing
Pazar büyüklüğünü sayılabilir müşteri birimleri, uygun müşteri oranı ve müşteri başına yıllık harcamadan hesaplamak. Ders 03

B

Başabaş noktasıBreak-even point
Toplam katkının sabit maliyetleri tam olarak karşıladığı satış miktarı: sabit maliyetler ÷ birim katkı payı. Ders 04
Benimseme eğrisiTechnology adoption lifecycle
Bir yeniliği benimseyenlerin zamana göre dağılımı: yenilikçiler, erken benimseyenler, erken çoğunluk, geç çoğunluk ve geride kalanlar. Ders 08
Beş güçFive forces
Bir sektörün ortalama kârlılığını belirleyen rekabet güçleri: mevcut rakipler, alıcılar, tedarikçiler, yeni girenler ve ikame ürünler. Ders 10
Brüt gelir tutma (GRR)Gross revenue retention
Bir kohortun tekrarlayan gelirinden küçülme ve kayıplar düşüldükten sonra kalan oran. Genişlemeyi saymaz; yüzde 100'ü geçemez. Ders 09
Brüt marjGross margin
(Gelir − satılan malın maliyeti) ÷ gelir. Muhasebe tanımıdır; karar analizinde katkı oranıyla karıştırılmamalıdır. Ders 04

C

Cep fiyatıPocket price
Faturadaki iskontolar ve faturada görünmeyen kesintiler (vade, primler, nakliye, ortak tanıtım) düşüldükten sonra şirkete gerçekten kalan fiyat. Ders 07
Cep fiyatı bandıPocket price band
Aynı ürün için müşteriler arasındaki cep fiyatı dağılımı. Geniş bant çoğu zaman pazarlık becerisinin ödüllendirildiğini gösterir. Ders 07

Ç

Çapa etkisiAnchoring
Görülen ilk sayının sonraki değerlendirmeleri etkilemesi. Ders 07

D

Değer çubuğuValue stick
Ödeme isteği, fiyat, maliyet ve satma isteğinden oluşan; yaratılan değeri ve paylaşımını gösteren şema. Ders 02
Değer mühendisliğiValue engineering
Projede maliyeti düşürmek için malzeme ve yöntemlerin gözden geçirilmesi. Kontrolsüz yapıldığında daha ucuz bir muadille ikame riskini doğurur. Ders 08
Değer önerisiValue proposition
Hedef müşteriye, alternatiflere göre neden sizi seçmesi gerektiğini kanıtla anlatan ifade. Ders 06
Değer önerisi kanvasıValue Proposition Canvas
Müşteri profilini (işler, sıkıntılar, kazanımlar) değer haritasıyla (ürünler, sıkıntı gidericiler, kazanım yaratıcılar) eşleştiren araç. Ders 06
Değer temelli fiyatlandırmaValue-based pricing
Fiyatı, müşterinin bir sonraki en iyi alternatife göre elde ettiği ekonomik değere göre belirlemek. Ders 07
Değer zinciriValue chain
Bir şirketin müşteriye değer sunmak için yürüttüğü birincil ve destek faaliyetlerin bütünü; maliyet ve farklılaşma üstünlüğünün kaynağını faaliyet düzeyinde incelemeye yarar. Ders 10
Dinamik yeteneklerDynamic capabilities
Şirketin kaynaklarını değişen koşullara göre yeniden düzenleme ve yenileme becerisi. Ders 10

E

Eklenen değerAdded value
Bir oyuncu oyundan çıktığında toplam yaratılan değerin ne kadar azalacağı (marjinal katkı); o oyuncunun değer yakalama gücünün sınırı. Muhasebedeki “katma değer” ile karıştırılmamalıdır. Ders 02
Erken benimseyenEarly adopter
Yenilikleri risk alarak erken kullanan, rakiplerine karşı sıçrama arayan vizyoner müşteri. Ders 08

F

Faaliyet kârıOperating profit (EBIT)
Brüt kârdan satış, pazarlama, Ar-Ge ve genel yönetim giderleri düşüldükten sonra kalan kâr. Ders 04
Fırsat–çözüm ağacıOpportunity solution tree
Ölçülebilir bir hedef sonuçtan müşteri fırsatlarına, çözüm adaylarına ve varsayım testlerine uzanan keşif aracı. Ders 05
Fiyat metriğiPrice metric
Fiyatın uygulandığı birim: kullanıcı, proje, rapor, firma büyüklüğü, kilogram, metrekare gibi. Ders 07
Fiyat şelalesiPrice waterfall
Liste fiyatından fatura fiyatına ve cep fiyatına kadar tüm kesintilerin sırayla gösterimi. Ders 07

G

Gecikme maliyetiCost of delay
Bir işi belirli bir süre geciktirmenin ekonomik bedeli. Süreye bölündüğünde basit bir öncelik sırası verir. Ders 11
Geçiş maliyetiSwitching cost
Müşterinin tedarikçi değiştirirken katlandığı zaman, para ve risk: eğitim, veri taşıma, şablonlar, entegrasyonlar. Ders 10
Geri ödeme süresiCAC payback period
Müşteri edinme maliyetinin, o müşteriden elde edilen aylık brüt kârla kaç ayda geri döndüğü. Ders 09
Gösteriş metriğiVanity metric
Hep artan ama karar için bilgi vermeyen metrik (ör. toplam kayıt sayısı). Ders 09
Güvenlik payıMargin of safety
Satışların başabaş noktasına düşmeden ne kadar azalabileceği. Ders 04

H

Hedefler ve anahtar sonuçlar (OKR)Objectives and key results
Nitel bir hedef ve hedefe ulaşıldığını gösteren ölçülebilir anahtar sonuçlardan oluşan hedef sistemi. Ders 11

İ

İlerlemenin dört gücüForces of progress
Müşterinin yeni bir çözüme geçme kararını açıklayan güçler: mevcut durumun itişi, yeninin çekişi, yeninin kaygısı ve alışkanlığın gücü. Ders 02
İskonto disipliniDiscount governance
İskontoların yetki seviyeleri, karşılık kuralları (ver–al) ve müşteri bazında raporlamayla yönetilmesi. Ders 07
İş modeliBusiness model
Değerin nasıl üretildiğini, müşteriye nasıl ulaştırıldığını ve nasıl paraya dönüştüğünü anlatan yapı. Ders 06
İş modeli kanvasıBusiness Model Canvas
İş modelini dokuz blokta özetleyen araç: segmentler, değer önerisi, kanallar, ilişkiler, gelir akışları, kaynaklar, faaliyetler, ortaklar, maliyet yapısı. Ders 06

K

Kano modeliKano model
Özellikleri müşteri memnuniyetine etkisine göre sınıflandıran model: olmazsa olmaz, tek boyutlu, çekici, kayıtsız ve ters. Ders 11
Karşı konumlanmaCounter-positioning
Yerleşik oyuncunun mevcut işine zarar vermeden taklit edemeyeceği yeni ve daha iyi bir iş modeli. Ders 10
Kâr eklemek (markup)Markup
Maliyetin üzerine eklenen oran. Maliyete yüzde 50 eklemek, satış fiyatında yüzde 33,3 marj demektir. Ders 04
Katkı payıContribution margin
Fiyat ile birim değişken maliyet arasındaki fark; katkı payının fiyata oranı katkı oranıdır. Ders 04
Kayıp oranıChurn rate
Belirli bir dönemde ayrılan müşterilerin (ya da kaybedilen tekrarlayan gelirin) dönem başındakilere oranı. Yaşam boyu değer hesabının en hassas girdisidir. Ders 09
Kaynak temelli bakışResource-based view
Kalıcı üstünlüğün değerli, nadir, taklit edilmesi zor ve ikamesi olmayan şirket kaynaklarından geldiğini savunan yaklaşım. Ders 10
Kazanma oranıWin rate
Nitelikli satış fırsatlarının sözleşmeye dönüşme oranı. Ders 09
KohortCohort
Aynı dönemde başlayan müşteri ya da kullanıcı grubu; davranışı zaman içinde birlikte izlenir. Ders 09
Konjoint analiziConjoint analysis
Katılımcılara özellik ve fiyat kombinasyonları arasında seçim yaptırarak özelliklerin ve fiyatın göreli değerini ölçen araştırma yöntemi. Ders 07
KonumlandırmaPositioning
Ürünün hedef müşterinin zihninde, alternatiflere göre nerede durduğu ve neden farklı bulunduğu. Ders 03
Köprübaşı segmentBeachhead segment
Yeni bir ürünün ilk olarak hâkim olmaya çalıştığı dar segment; referanslar bu segment içinde hızla yayılır. Ders 03 · Ders 08
Kuzey yıldızı metriğiNorth Star metric
Müşteriye sağlanan değeri en iyi yansıtan ve girdi metrikleriyle desteklenen tek ana metrik. Ders 09

M

MEDDICCMEDDICC
Karmaşık satışlarda fırsat nitelendirme listesi: ölçütler, bütçe sahibi, karar ölçütleri, karar süreci, sorun, destekçi ve rekabet. Ders 08
Müşteri edinme maliyeti (CAC)Customer acquisition cost
Bir dönemdeki tüm satış ve pazarlama giderlerinin o dönemde kazanılan yeni müşteri sayısına bölümü. Ders 09
Müşteri için ekonomik değer (EVC)Economic value to the customer
Referans değer + olumlu farklılaşma değeri − olumsuz farklılaşma değeri. Değer temelli fiyatın üst sınırı. Ders 07
Müşteri keşfiCustomer discovery
Bir ürün fikrinin müşteri, sorun, çözüm ve ödeme isteği varsayımlarını geliştirmeden önce sınama süreci. Ders 05

N

Net gelir tutma (NRR)Net revenue retention
Bir kohortun dönem sonu tekrarlayan gelirinin dönem başı gelirine oranı; genişlemeyi de sayar. Ders 09

O

Operasyonel etkinlikOperational effectiveness
Benzer faaliyetleri rakiplerden daha iyi yapmak. Gereklidir ama tek başına strateji değildir. Ders 01

Ö

Ödeme isteği (WTP)Willingness to pay
Müşterinin bir ürün için ödemeye razı olduğu en yüksek tutar. Ders 02 · Ders 07
ÖdünleşimTrade-off
Bir konumu seçerken başka bir konumdan bilerek vazgeçmek; stratejinin “hayır” deme kısmı. Ders 01
Ön ölüm analiziPremortem
Karardan önce projenin başarısız olduğunu varsayıp ekibin olası nedenleri bağımsız olarak yazması. Ders 11

P

Pazara çıkışGo-to-market (GTM)
Ürünün hangi müşteriye, hangi kanal ve satış modeliyle, hangi mesajla sunulacağının planı. Ders 08
Pazar kategorisiMarket category
Müşterinin ürünü kimle karşılaştıracağını ve ondan ne bekleyeceğini belirleyen çerçeve. Ders 03
Platform (iki taraflı pazar)Two-sided market
İki farklı kullanıcı grubunun birbirine değer kattığı ve bir aracının bu iki grubu buluşturduğu yapı. Ders 10

R

Rekabetçi alternatifCompetitive alternative
Ürününüz olmasaydı müşterinin kullanacağı çözüm: başka bir ürün, bir hizmet, bir şablon ya da hiçbir şey yapmamak. Ders 03
RICE puanlamasıRICE scoring
Erişim × etki × güven ÷ efor formülüyle öncelik adaylarını puanlama yöntemi. Ders 11

S

SAMServiceable available market
Ürünün kapsamı, dili, standart desteği ve kanalıyla gerçekten hizmet verilebilen pazar. Ders 03
Satın alma merkeziBuying center
Kurumsal bir satın alma kararına katılan kişilerin bütünü: kullanıcılar, etkileyenler, satın alanlar, karar verenler ve kapı bekçileri. Ders 02
Satış hızıSales velocity
(Açık fırsat sayısı × kazanma oranı × ortalama sözleşme değeri) ÷ satış döngüsü süresi. Ders 09
Satış modeliSales motion
Müşterinin nasıl bulunduğu, ikna edildiği ve satın aldığı sürecin genel biçimi: ürün içi kendi kendine satın alma, uzaktan iç satış, saha satışı ya da kanal ortakları. Ders 08
Satış mühendisiSales engineer, pre-sales
Teknik satışta ihtiyaç analizi, gösterim, pilot ve teknik doğrulamayı yürüten mühendis. Ders 08
SegmentSegment
İhtiyaçları ve satın alma davranışları kendi içinde benzer, diğerlerinden farklı ve ayrı ulaşılabilen müşteri grubu. Ders 03
SOMServiceable obtainable market
Belirli bir sürede satış kapasitesi ve rekabet göz önüne alındığında gerçekçi olarak kazanılabilecek pazar. Ders 03
SonuççulukResulting
Bir kararı, verildiği andaki bilgi ve akıl yürütme yerine yalnızca sonucuna göre yargılama hatası. Ders 11
SürümlemeVersioning
Aynı ürünü farklı ödeme isteğindeki segmentler için çitlerle ayrılmış farklı sürümlerle sunmak. Ders 07

Ş

Şartname satışıSpecification selling
Ürünün tasarım aşamasında mimar ve danışmanların şartnamesine girmesini ve ihale aşamasında orada kalmasını sağlama çalışması. Ders 08

T

TAMTotal addressable market
Ürün, ilgili işi yapan herkese satılsaydı ulaşılacak toplam yıllık gelir. Ders 03
Tam ürünWhole product
Müşterinin istediği sonucu elde etmesi için gereken ürün, hizmet, eğitim, entegrasyon ve ortaklıkların bütünü. Ders 08
Tekrarlayan gelir (MRR, ARR)Monthly / annual recurring revenue
Abonelik ve sürekli sözleşmelerden düzenli olarak beklenen aylık (MRR) ya da yıllık (ARR) gelir. Ders 04 · Ders 09
TeşhisDiagnosis
Durumu sadeleştirip aşılması gereken kritik engeli adlandıran strateji parçası. Ders 01
Toplam sahip olma maliyeti (TCO)Total cost of ownership
Satın alma fiyatına kurulum, eğitim, kullanım süresi, bakım, arıza ve geçiş maliyetlerinin eklenmesiyle bulunan toplam maliyet. Ders 02
Tutarlı eylemlerCoherent actions
Yol gösterici ilkeyi hayata geçiren, birbirini destekleyen ve kaynak ayrılmış adımlar. Ders 01
Tutma eğrisiRetention curve
Bir kohortun zaman içinde aktif kalan oranını gösteren eğri; yataylaşması ürün–pazar uyumu işaretidir. Ders 09
Tuzak seçenekDecoy (asymmetric dominance) effect
Bir seçenekten her bakımdan daha kötü olan üçüncü bir seçenek eklendiğinde, o seçeneğin daha sık seçilmesi. Ders 07

U

UçurumChasm
Teknoloji ürünlerinde erken benimseyenler ile erken çoğunluk arasındaki kopukluk. Ders 08
Uzlaşma etkisiCompromise effect
Diğer iki seçeneğin arasında kalan seçeneğin daha sık seçilmesi; orta paketin cazibesini açıklar. Ders 07

Ü

Ürün öncülüğünde büyümeProduct-led growth
Kullanıcının ürünü kendisi bulup deneyerek satın aldığı, satışın sonradan devreye girdiği büyüme modeli. Ders 08
Ürün yol haritasıProduct roadmap
Ürünün hangi sonuçlara, hangi sırayla ve hangi bahislerle ilerleyeceğini gösteren plan. Tarihli özellik listesi yerine sonuç odaklı yazılması önerilir. Ders 11
Ürün–pazar uyumuProduct–market fit
İyi bir pazarda, o pazarı tatmin edebilen bir ürüne sahip olmak. Ders 05

V

Varsayım testiAssumption test
Bir çözümün dayandığı varsayımı ucuz ve hızlı biçimde sınayan, başarı ölçütü önceden yazılmış deney. Ders 05

Y

Yapılacak işJobs to be done
Müşterinin belirli bir durumda ilerleme kaydetmek için bir ürünü “işe aldığı” varsayımına dayanan yaklaşım. Ders 02
Yaşam boyu değer (LTV)Customer lifetime value
Bir müşteriden ilişkisi boyunca beklenen brüt kâr; en basit haliyle aylık brüt kâr ÷ aylık kayıp oranı. Ders 09
Yıkıcı yenilikDisruptive innovation
Pazarın alt ucundan ya da yeni bir pazardan basit ve ucuz bir ürünle girip zamanla ana pazara yükselen yenilik süreci. Ders 10
Yol gösterici ilkeGuiding policy
Kritik engelle nasıl başa çıkılacağını belirleyen ve bazı seçenekleri dışarıda bırakan genel yaklaşım. Ders 01

Z

Zihinsel bulunurlukMental availability
Alıcının satın alma ihtiyacı doğduğunda markayı hatırlama ve düşünme olasılığı. Ders 08
Zihinsel muhasebeMental accounting
Parayı ayrı “hesaplara” bölerek harcama kararı verme eğilimi; B2B'de bütçe kalemleri bunun karşılığıdır. Ders 07