Akademik / MKC 521 Elastisite Teorisi / Ek C

Ek C · Ekler · ~10 dk

Kaynakça

Bu kaynağın dayandığı ders kitapları, klasik eserler, Kirsch, Flamant ve Prandtl gibi özgün makaleler ve ücretsiz çevrim içi dersler; her künyenin hangi derste kullanıldığı notuyla.

Bu sayfa, kaynağın dayandığı ders kitaplarını, klasik eserleri, özgün makaleleri ve ücretsiz çevrim içi kaynakları toplar. Her derste ilgili bölümlere kısa künyelerle atıf yapıldı; tam künyeler burada. Künyeler (baskı, yıl, yayınevi, ISBN, DOI) kitapların kendi künye sayfalarından, yayınevi ve kütüphane kayıtlarından kontrol edildi. Her künyenin altındaki not, eserin hangi derslerde kullanıldığını ve kime uygun olduğunu söyler.

İpucu

Nereden başlamalı?

Elastisiteye yeni başlıyorsanız bu kaynağın derslerini sırayla izleyip her dersin sonunda Sadd'ın ilgili bölümünü okuyun. Türkçe terminoloji ve ters/yarı ters/doğrudan yöntem sınıflandırması için Tameroğlu'na, düzlem problemlerinde mukavemetle karşılaştırmalar için İnan'a bakın. Daha matematiksel bir bakış için Barber ve Sokolnikoff, klasik çözümlerin geniş bir derlemesi için Timoshenko–Goodier.

1. Ders kitapları

İTÜ MKC 521 Elastisite Teorisi dersinin kaynak listesindeki beş kitap. Bu kaynağın konu sırası ve kapsamı bu kitaplarla uyumludur.

  • M. H. Sadd, Elasticity: Theory, Applications, and Numerics, Elsevier Butterworth–Heinemann, Burlington (MA), 2005. ISBN 0-12-605811-3. Sonraki baskılar: 2. baskı 2009 (ISBN 978-0-12-374446-3), 3. baskı Academic Press 2014 (ISBN 978-0-12-408136-9), 4. baskı 2020 (ISBN 978-0-12-815987-3), 5. baskı 2025 (ISBN 978-0-443-13245-2). Bu kaynağın birincil ders kitabı: Bölüm 1 (matematik) → Ders 01–02; Bölüm 2 (şekil değiştirme) → Ders 05–06; Bölüm 3 (gerilme ve denge) → Ders 03–04; Bölüm 4 (malzeme davranışı) → Ders 07; Bölüm 5 (formülasyon ve çözüm stratejileri) → Ders 08; Bölüm 7–8 (düzlem problemleri ve çözümleri) → Ders 09–13; Bölüm 9 (burulma) → Ders 14. İndis notasyonunu baştan sona kullanır; yüksek lisansa başlayan herkese uygundur.
  • J. R. Barber, Elasticity, 4. baskı, Solid Mechanics and Its Applications, cilt 172, Springer Nature Switzerland, Cham, 2022. ISBN 978-3-031-15213-9; doi:10.1007/978-3-031-15214-6. Önceki baskılar: 1992 (Kluwer), 2004 ve 2010 (Springer). Gerilme fonksiyonlarıyla problem çözmeye odaklanan, mühendislik yönelimli bir kitap; Airy fonksiyonu, kutupsal koordinatlar, kama ve burulma problemleri (Ders 10–14) için çok güçlüdür. Yazarın kitap sayfasında Maple ve Mathematica dosyaları ve düzeltme listesi var (aşağıda, Bölüm 4).
  • P. L. Gould, Introduction to Linear Elasticity, 3. baskı, Springer, New York, 2013. ISBN 978-1-4614-4832-7; doi:10.1007/978-1-4614-4833-4. İlk baskısı 1983'te yayımlandı. Kısa ve okunaklı bir giriş kitabı; gerilme, şekil değiştirme ve alan denklemlerini (Ders 03–09) ilk kez okuyanlar için uygundur.
  • S. Tameroğlu, Elastisite Teorisi: Çözüm Yöntemleri ve Bazı Matematiksel Teknikler, 1. baskı, İstanbul Teknik Üniversitesi Kütüphanesi Sayı 1434, İTÜ İnşaat Fakültesi Matbaası, İstanbul, 1991. Bu kaynağın Türkçe terminolojisinin (gerilme hâli, şekil değiştirme hâli, küresel ve deviatrik tansörler, uygunluk denklemleri, bünye denklemleri) ve ters / yarı ters / doğrudan yöntem sınıflandırmasının dayanağı. Kalın boru, Prandtl yöntemi ve dikdörtgen kesitin burulması (Ders 12, 14) ile Airy ve Galerkin çözümleri (Ders 08, 10) ayrıntılıdır.
  • M. İnan, Düzlemde Elastisite Teorisi, İstanbul Teknik Üniversitesi Kütüphanesi Sayı 750, Matbaa Teknisyenleri Basımevi, İstanbul, 1969. İlk kez 1964'te ders notu olarak basıldı. Düzlem elastisite problemlerinde (Ders 09–13) elastisitenin kesin sonuçlarını mukavemetin yaklaşık sonuçlarıyla karşılaştırması bakımından değerlidir.

2. Klasik eserler ve ileri okuma

  • S. P. Timoshenko, J. N. Goodier, Theory of Elasticity, 3. baskı, McGraw-Hill, New York, 1970. ISBN 0-07-064720-8. Düzlem problemleri, kirişler, delikli levha, yarı düzlem ve burulma için klasik çözüm derlemesi (Ders 09–14). Türkçe çevirisi sahaf kayıtlarında görülmektedir; çeviri ve baskı bilgileri doğrulanamadığı için burada verilmedi.
  • A. E. H. Love, A Treatise on the Mathematical Theory of Elasticity, 4. baskı, Cambridge University Press, Cambridge, 1927 (ABD'de 1944'te yeniden basıldı). Alanın tarihsel başvuru kitabı; giriş bölümü elastisite teorisinin gelişimini özetler (Ders 01). İleri düzey okur içindir.
  • I. S. Sokolnikoff, Mathematical Theory of Elasticity, 2. baskı, McGraw-Hill, New York, 1956. Tansör analizi, uygunluk ve burulma konularında matematiksel olarak titiz anlatım (Ders 02, 06, 14). Türkçesi: Matematik Elastisite Teorisi, İTÜ, 1965 (İTÜ YAP535 ders planındaki künyeye göre çeviren E. S. Şuhubi).
  • N. I. Muskhelishvili, Some Basic Problems of the Mathematical Theory of Elasticity, çev. J. R. M. Radok (Rusça 3. baskıdan), P. Noordhoff, Groningen, 1953. Springer yeniden basımı: doi:10.1007/978-94-017-3034-1. Düzlem elastisitenin karmaşık değişkenli fonksiyonlarla çözümü; Ders 13'ün ötesine geçmek isteyenler için.
  • Y. C. Fung, Foundations of Solid Mechanics, Prentice-Hall, Englewood Cliffs (NJ), 1965. Sürekli ortamlar mekaniği bakış açısıyla gerilme, şekil değiştirme ve enerji ilkeleri (Ders 03–08).
  • L. E. Malvern, Introduction to the Mechanics of a Continuous Medium, Prentice-Hall, Englewood Cliffs (NJ), 1969. ISBN 0-13-487603-2. Sonlu şekil değiştirme, korunum yasaları ve tansör analizi için kapsamlı başvuru (Ders 02, 04, 05).
  • A. P. Boresi, K. P. Chong, J. D. Lee, Elasticity in Engineering Mechanics, 3. baskı, Wiley, Hoboken (NJ), 2011. ISBN 978-0-470-40255-9. Mühendislik uygulamalarına yakın, çok sayıda çözümlü örnekli kitap; bütün dersler için ek alıştırma kaynağı.
  • A. C. Ugural, S. K. Fenster, Advanced Mechanics of Materials and Applied Elasticity, 6. baskı, Pearson, 2019. Mukavemetten elastisiteye geçişi kolaylaştıran uygulamalı anlatım; kalın boru, dönen disk, burulma (Ders 12, 14).
  • A. S. Saada, Elasticity: Theory and Applications, 2. baskı (gözden geçirilmiş), J. Ross Publishing, 2009. ISBN 978-1-60427-019-8. İlk baskısı 1974. Tansör analizinden düzlem problemlerine kadar ayrıntılı türetmeler.

3. Özgün makaleler ve tarihî eserler

Derslerde adı geçen klasik çözümlerin ilk yayımlandığı eserler. Hepsi bilim tarihinin parçasıdır; derslerdeki türetmeler bu eserlerin bugünkü gösterimle yeniden kurulmuş hâlidir.

  • C.-L. Navier, “Mémoire sur les lois de l'équilibre et du mouvement des corps solides élastiques”, Mémoires de l'Académie Royale des Sciences de l'Institut de France, cilt 7, 1827. Akademi'de 14 Mayıs 1821'de okundu. Yer değiştirme cinsinden denge denklemlerinin ilk biçimlerinden biri (Ders 08, Navier denklemleri).
  • A.-L. Cauchy, “De la pression ou tension dans un corps solide”, ilk yayım Exercices de mathématiques (1827); Œuvres complètes, 2. seri, cilt 7, s. 60–78 (1889). Cambridge yeniden basımı: doi:10.1017/CBO9780511702662.007. Gerilme kavramının ve Cauchy bağıntısının temellendirildiği çalışma (Ders 03).
  • G. Lamé, Leçons sur la théorie mathématique de l'élasticité des corps solides, Bachelier, Paris, 1852. Elastisite üzerine ilk ders kitaplarından; Lamé sabitleri ve kalın cidarlı boru çözümü (Ders 07, 12).
  • A. J. C. Barré de Saint-Venant, “Mémoire sur la torsion des prismes, avec des considérations sur leur flexion…”, Mémoires présentés par divers savants à l'Académie des Sciences, cilt 14, s. 233–560, 1856. Yarı ters yöntemle prizmatik çubukların burulması ve Saint-Venant ilkesinin kaynağı (Ders 08, 14). Çoğu kaynakta 1855 yılıyla anılır.
  • G. B. Airy, “On the strains in the interior of beams”, Philosophical Transactions of the Royal Society of London, cilt 153, 1863. doi:10.1098/rstl.1863.0004. Gerilme fonksiyonu fikrinin ortaya çıktığı çalışma (Ders 10).
  • A. Flamant, “Sur la répartition des pressions dans un solide rectangulaire chargé transversalement”, Comptes Rendus de l'Académie des Sciences, cilt 114, s. 1465, 1892. Yarı düzleme etkiyen çizgisel tekil yük çözümü (Ders 13).
  • G. Kirsch, “Die Theorie der Elastizität und die Bedürfnisse der Festigkeitslehre”, Zeitschrift des Vereines Deutscher Ingenieure, cilt 42, s. 797–807, 1898. Dairesel delikli levhada gerilme yığılması çözümü (Ders 01'de öncü örnek, Ders 13'te tam türetme).
  • J. H. Michell, “On the direct determination of stress in an elastic solid, with application to the theory of plates”, Proceedings of the London Mathematical Society, cilt 31, s. 100–124, 1899. doi:10.1112/plms/s1-31.1.100. Gerilme cinsinden uygunluk denklemleri (Beltrami–Michell) ve kutupsal koordinatlarda genel çözüm üzerine (Ders 08, 13).
  • L. Prandtl, “Zur Torsion von prismatischen Stäben”, Physikalische Zeitschrift, cilt 4, s. 758–759, 1903. Prandtl gerilme fonksiyonu ve zar benzetimi (Ders 14).
  • I. Todhunter, K. Pearson (ed.), A History of the Theory of Elasticity and of the Strength of Materials, Cambridge University Press, cilt 1 1886, cilt 2 1893. Cambridge Library Collection yeniden basımı, 2014 (cilt 1: ISBN 978-1-108-07042-3). On dokuzuncu yüzyıl sonuna kadar elastisitenin ayrıntılı tarihi; Ders 01'deki tarihçe için arka plan.
  • S. P. Timoshenko, History of Strength of Materials, McGraw-Hill, New York, 1953; Dover yeniden basımı, New York, 1983. ISBN 0-486-61187-6. Hooke'tan yirminci yüzyıla mukavemet ve elastisitenin gelişimi; okunması kolay bir tarih kitabı.

4. Ücretsiz çevrim içi kaynaklar

  • J. R. Barber, Elasticity (4. baskı) kitap sayfası, University of Michigan: public.websites.umich.edu/~jbarber/elasticity/book4.html. Örnek bölüm, düzeltme listesi ve sınır değer problemlerini çözen Maple/Mathematica dosyaları (dosyalar için lisanslı yazılım gerekir).
  • NPTEL, Theory of Elasticity, IIT Kharagpur (A. Shaw, B. Banerjee): nptel.ac.in/courses/105105177. Ücretsiz video ders dizisi; bu kaynağın konularının büyük bölümünü İngilizce anlatır.
  • MIT OpenCourseWare, 2.002 Mechanics and Materials II (Bahar 2004; D. Parks, L. Anand): ocw.mit.edu/courses/2-002-mechanics-and-materials-ii-spring-2004. Lisans düzeyinde gerilme, şekil değiştirme, termoelastisite ve basit elastik durumlar; Ders 03–08 öncesinde ısınma için.
  • P. A. Kelly, Solid Mechanics ders notları, University of Auckland: Solid Mechanics Lecture Notes. Bölüm II'de Kartezyen ve kutupsal koordinatlarda iki boyutlu elastostatik problemler (Ders 09–13) açık erişimle anlatılır.

5. Sitedeki ilgili sayfalar

6. Bu kaynak nasıl hazırlandı?

  • Kapsam: On dört ders, İTÜ MKC 521 Elastisite Teorisi dersinin 2025–2026 Güz dönemi haftalık planını birebir izler; her dersin başında ilgili hafta ve ders çıktısı yazılıdır.
  • Ders kitapları: Yukarıdaki beş kitap (Sadd, Barber, Gould, Tameroğlu, İnan) ders kitabı olarak kullanıldı; konu sırası, kapsam ve Türkçe terminoloji bunlarla karşılaştırılarak belirlendi.
  • Özgünlük: Metinler, şekiller, çözümlü örnekler ve alıştırmalar bu kaynak için yeniden yazıldı. Kitaplardan alıntı, şekil kopyası ya da birebir çeviri yoktur; klasik çözümler (Lamé, Kirsch, Flamant, Prandtl vb.) bugünkü gösterimle yeniden türetildi.
  • Doğrulama: Bütün türetmeler ve sayısal sonuçlar Python (NumPy, SciPy) ve SymPy ile ayrıca denetlendi; her dersin “Python ile doğrulama” bölümündeki betik indirilip çalıştırılabilir. Şekillerdeki dağılımlar gerçek formüllerden hesaplandı.
  • Hata bildirimi: Bir yanlış, eksik ya da anlaşılmayan bir yer görürseniz moc.kecicuktu@ofni adresine yazabilirsiniz.