116 terim
| Türkçe | İngilizce | Sembol | Birim | Tanım | İlk geçtiği ders |
|---|---|---|---|---|---|
| akma dayanımı | yield strength | σy | MPa | Kalıcı (plastik) şekil değiştirmenin başladığı gerilme; belirgin akma noktası yoksa %0,2 kalıcı şekil değiştirme kaydırmasıyla tanımlanır. SFSF'de Sy. | Hafta 1 · 1.1 |
| aşırı yük | overload | — | — | Spektrumdaki tekil büyük yük; çekmede çatlak ilerlemesini geciktirebilir, büyük basmada hızlandırabilir. | Hafta 11 · 11.1 |
| basamak izleri | ratchet marks | — | — | Yüzey çevresinde kısa radyal çizgiler; birden çok çatlak başlangıcının farklı düzlemlerde birleştiğini gösterir. | Hafta 3 · 3.1 |
| Basquin bağıntısı | Basquin equation | σa = σ′f(2Nf)b | — | Yüksek çevrimli bölgede S–N eğrisinin log–log doğru olarak gösterimi. Tablo katsayıları tersinme sayısı 2Nf ile kullanılır. | Hafta 4 · 4.1 |
| bilyalı dövme | shot peening | — | — | Yüzeye bilye püskürterek ince bir basma kalıntı gerilmesi tabakası oluşturma işlemi; şiddet Almen sayısıyla belirtilir. | Hafta 8 · 8.1 |
| Coffin–Manson bağıntısı | Coffin–Manson relation | εp,a = ε′f(2Nf)c | — | Plastik genleme genliği ile ömür arasındaki log–log doğrusal ilişki. | Hafta 5 · 5.2 |
| çatlak çekirdeklenmesi (çatlak başlangıcı) | crack nucleation (crack initiation) | Ni | çevrim | Tekrarlı kayma sonucu tane boyutu mertebesinde ilk çatlağın oluşması. Bu evreye kadar geçen çevrim sayısı çekirdeklenme ömrü Ni. | Hafta 1 · 1.1 |
| çatlak ilerlemesi | crack growth (crack propagation) | Np | çevrim | Oluşmuş bir çatlağın her çevrimde biraz büyümesi. Bu evrenin süresi ilerleme ömrü Np; hızı da/dN (Hafta 6). | Hafta 1 · 1.1 |
| çekme dayanımı | ultimate tensile strength | σu | MPa | Çekme deneyinde en büyük kuvvetin ilk kesit alanına bölümü (mühendislik gerilmesi). SFSF'de Su. | Hafta 1 · 1.1 |
| çentik duyarlılığı | notch sensitivity | q | — | q = (Kf − 1)/(Kt − 1); Peterson: q = 1/(1 + α/r). | Hafta 7 · 7.1 |
| çevrim | cycle | N | — | Yük–zaman geçmişinin periyodik olarak tekrarlanan en küçük parçası; sabit genlikte iki tersinmeden oluşur. | Hafta 1 · 1.2 |
| çevrim sayımı | cycle counting | — | — | Değişken genlikli bir kaydı genlik ve ortalaması belli çevrimlere ayırma işlemi; en yaygını rainflow (yağmur akışı) yöntemi (Hafta 9). | Hafta 1 · 1.2 |
| çevrimsel (tekrarlı) yükleme | cyclic (repeated) loading | — | — | Büyüklüğü zamanla tekrar tekrar değişen yük. Sabit ya da değişken genlikli olabilir. | Hafta 1 · 1.1 |
| çevrimsel dayanım katsayısı | cyclic strength coefficient | K′ | MPa | Çevrimsel eğride plastik genleme genliği 1 iken gerilme genliği. | Hafta 5 · 5.1 |
| çevrimsel gerilme–genleme eğrisi | cyclic stress–strain curve | εa = σa/E + (σa/K′)1/n′ | — | Kararlı döngü uçlarından geçen eğri; genliklerle yazılır. | Hafta 5 · 5.1 |
| çevrimsel pekleşme üssü | cyclic strain hardening exponent | n′ | — | Çevrimsel eğrinin log–log eğimi; çoğu metalde yaklaşık 0,05–0,25. | Hafta 5 · 5.1 |
| çevrimsel sertleşme | cyclic hardening | — | — | Genleme kontrollü tekrarlı yükte gerilme genliğinin artması; çevrimsel eğri monotonik eğrinin üstündedir. | Hafta 5 · 5.1 |
| çevrimsel yumuşama | cyclic softening | — | — | Genleme kontrollü tekrarlı yükte gerilme genliğinin azalması; çevrimsel eğri monotonik eğrinin altındadır. | Hafta 5 · 5.1 |
| değişken genlikli yükleme | variable amplitude loading | — | — | Genliği ve ortalaması zamanla değişen yükleme. Tek bir σa, σm, R tanımlanamaz; çevrimler sayılarak ayrıştırılır (Hafta 9). | Hafta 1 · 1.2 |
| dönüş noktası | reversal point (turning point) | — | — | Yük geçmişinde eğimin işaret değiştirdiği nokta (tepe ya da çukur). | Hafta 9 · 9.1 |
| düşük çevrimli yorulma | low-cycle fatigue (LCF) | — | — | Her çevrimde belirgin plastik şekil değiştirmenin olduğu, ömrün kısa olduğu rejim; genleme–ömür yöntemiyle incelenir. İki rejim arasındaki sınır malzemeye bağlıdır (Hafta 5, geçiş ömrü). | Hafta 1 · 1.1 |
| düzeltme faktörü | modifying (correction) factor | k | — | Laboratuvar numunesinin yorulma sınırını gerçek parçaya taşımak için çarpılan katsayı (yüzey, boyut, yükleme türü, güvenilirlik). Değerleri kaynağa göre değişir. | Hafta 4 · 4.1 |
| düzlem genleme kırılma tokluğu | plane strain fracture toughness | KIc | MPa√m | Kalın kesitte ulaşılan en küçük tokluk; geçerlilik için a, t ≥ 2,5(KIc/σy)². | Hafta 6 · 6.1 |
| ek çevrimsel sertleşme | additional (nonproportional) hardening | — | — | Orantısız yükte, orantılı yükte görülmeyen fazladan çevrimsel sertleşme. | Hafta 12 · 12.1 |
| elastisite modülü | modulus of elasticity (Young's modulus) | E | MPa (GPa) | Doğrusal elastik bölgede gerilme–şekil değiştirme eğrisinin eğimi: σ = Eε. | Hafta 1 · 1.1 |
| emniyet katsayısı | safety factor | n | — | Yüklerin kaç katına çıkınca sınır eğrisine ulaşılacağı. Gerilmede ve ömürde tanımlanan katsayılar farklıdır (Hafta 2). | Hafta 4 · 4.2 |
| en büyük gerilme | maximum stress | σmax | MPa | Bir çevrimdeki cebirsel olarak en büyük gerilme (işaretiyle). SFSF'de Smax. | Hafta 1 · 1.2 |
| en küçük gerilme | minimum stress | σmin | MPa | Bir çevrimdeki cebirsel olarak en küçük gerilme; basmada negatiftir. SFSF'de Smin. | Hafta 1 · 1.2 |
| eşdeğer tam tersinir genlik | equivalent fully reversed amplitude | σar | MPa | Ortalama gerilmeli bir çevrimle aynı ömrü verdiği kabul edilen, ortalaması sıfır çevrimin genliği. | Hafta 4 · 4.2 |
| eşik gerilme şiddet faktörü aralığı | threshold stress intensity factor range | ΔKth | MPa√m | Altında uzun çatlakların gözlenebilir biçimde ilerlemediği ΔK; R arttıkça azalır. | Hafta 6 · 6.2 |
| etkin çentik gerilmesi | effective notch stress | — | MPa | Kaynak dibi ya da kökü bir referans yarıçapla yuvarlatılarak hesaplanan elastik tepe gerilmesi; tek bir eğriyle kullanılır. | Hafta 7 · 7.2 |
| Evre I çatlak ilerlemesi | Stage I crack growth | — | — | Mikro çatlağın en büyük kayma düzleminde, yüke yaklaşık 45° eğik, birkaç tane boyu ilerlemesi. | Hafta 3 · 3.1 |
| Evre II çatlak ilerlemesi | Stage II crack growth | — | — | Çatlağın en büyük çekme gerilmesine dik düzlemde ilerlemesi; striasyonlar bu evrede görülür. | Hafta 3 · 3.1 |
| Fatemi–Socie parametresi | Fatemi–Socie parameter | (Δγmax/2)(1 + kσn,max/σy) | — | En büyük kayma genlemesi genliğini o düzlemdeki en büyük normal gerilmeyle düzelten kritik düzlem parametresi. | Hafta 13 · 13.1 |
| Findley ölçütü | Findley criterion | Δτ/2 + kσn | MPa | Kayma genliği ile normal gerilmenin düzlem üzerindeki birleşimi; yüksek çevrimli, gerilme tabanlı kritik düzlem ölçütü. | Hafta 13 · 13.1 |
| frekans | frequency | f | Hz (çevrim/s) | Birim zamandaki çevrim sayısı. Metallerde oda sıcaklığında ve korozif olmayan ortamda yorulma ömrünü genellikle az etkiler; çevrim sayısını hesaplamak için gerekir. | Hafta 1 · 1.2 |
| fretaj (sürtünmeli aşınma) yorulması | fretting fatigue | — | — | Temas eden yüzeyler arasındaki çok küçük genlikli bağıl kaymanın yüzey hasarı ile çatlak oluşumunu hızlandırması (ör. sıkı geçme göbekler, cıvatalı bağlantılar). | Hafta 1 · 1.1 |
| geçiş ömrü | transition fatigue life | 2Nt | tersinme | Elastik ve plastik genleme bileşenlerinin eşit olduğu ömür: 2Nt = (ε′fE/σ′f)1/(b−c). | Hafta 5 · 5.2 |
| genlik oranı | amplitude ratio | A | birimsiz | A = σa/σm = (1 − R)/(1 + R). σm = 0 iken A = ∞. | Hafta 1 · 1.2 |
| geometri katsayısı | geometry factor | Y | — | K = YS√(πa) bağıntısındaki boyutsuz katsayı; çatlak ve parça geometrisine, a/W’ye bağlıdır. | Hafta 6 · 6.1 |
| Gerber parabolü | Gerber parabola | σa/SN + (σm/σu)² = 1 | — | Sünek metallerin çekme ortalamalı verisine daha yakın; basma ortalamasında yanlış (zararlı) sonuç verdiği için orada kullanılmaz. | Hafta 4 · 4.2 |
| gerçek gerilme ve genleme | true stress and true strain | σ = P/A, ε = ln(ℓ/ℓ0) | MPa; — | Anlık kesit ve anlık boyla tanımlanan gerilme ve genleme; küçük genlemelerde mühendislik değerlerine çok yakındır. | Hafta 5 · 5.1 |
| gerilme | stress | σ, τ | MPa | Birim alana düşen iç kuvvet. Normal gerilme σ (çekme +, basma −), kayma gerilmesi τ. 1 MPa = 1 N/mm². | Hafta 1 · 1.1 |
| gerilme aralığı | stress range | Δσ | MPa | Δσ = σmax − σmin = 2σa. Kaynaklı yapı tasarımında ve çatlak ilerlemesinde (ΔK) temel değişkendir. | Hafta 1 · 1.2 |
| gerilme genliği (değişken gerilme) | stress amplitude (alternating stress) | σa | MPa | σa = (σmax − σmin)/2 = Δσ/2. Her zaman pozitif (mutlak değer). SFSF'de Sa. | Hafta 1 · 1.2 |
| gerilme oranı | stress ratio | R | birimsiz | R = σmin/σmax. R = −1 tam tersinir, R = 0 sıfırdan çekmeli, 0 < R < 1 çekme–çekme, R > 1 basma–basma; σmax = 0 iken R → −∞. | Hafta 1 · 1.2 |
| gerilme şiddet faktörü | stress intensity factor | K | MPa√m | Çatlak ucundaki elastik gerilme alanının şiddetini veren büyüklük, K = Yσ√(πa). Kt ile karıştırılmamalıdır (Hafta 6). | Hafta 1 · 1.1 |
| gerilme yığılma katsayısı | theoretical stress concentration factor | Kt | — | Elastik yerel gerilmenin nominal gerilmeye oranı; yalnız geometri ve yükleme türüne bağlıdır. | Hafta 7 · 7.1 |
| gerilme yoğunlaşması | stress concentration | Kt | birimsiz | Delik, köşe, kanal gibi geometrik süreksizliklerde yerel gerilmenin nominal gerilmeyi aşması. Elastik oran Kt = σmax/S (Hafta 7). | Hafta 1 · 1.1 |
| gerilmeli korozyon çatlaması | stress corrosion cracking (SCC) | — | — | Sabit (tekrarlı olması gerekmeyen) çekme gerilmesi ile korozif ortamın birlikte çatlak büyütmesi. | Hafta 1 · 1.1 |
| Glinka kuralı (eşdeğer şekil değiştirme enerjisi) | Glinka’s rule (equivalent strain energy density) | — | MPa | Çentik kökündeki şekil değiştirme enerjisi yoğunluğunun elastik çözümdekiyle aynı kaldığı kabulü; Neuber’den küçük genleme verir. | Hafta 7 · 7.1 |
| Goodman doğrusu (değiştirilmiş Goodman) | modified Goodman line | σa/SN + σm/σu = 1 | — | Tam tersinir dayanımı çekme dayanımına bağlayan doğru; sünek metallerde çoğunlukla güvenli tarafta kalır. | Hafta 4 · 4.2 |
| güvenli ömür tasarımı | safe-life design | — | — | Parçanın belirli bir hizmet ömrü boyunca çatlamadan çalışacağı varsayımıyla tasarlanıp o ömür sonunda değiştirilmesi (Hafta 2). | Hafta 1 · 1.1 |
| Haigh diyagramı (sabit ömür diyagramı) | Haigh diagram (constant-life diagram) | — | — | Yatayda σm, dikeyde σa olan ve aynı ömrü veren (σm, σa) çiftlerini gösteren diyagram. | Hafta 4 · 4.2 |
| hasar (ömür oranı) | damage (cycle ratio) | D | — | Bir yük olayının tükettiği ömür oranı, n/N. | Hafta 9 · 9.1 |
| hasar emniyetli tasarım | fail-safe design | — | — | Bir eleman çatlasa ya da kırılsa bile yükün başka yollardan taşınabildiği, hasarın muayeneyle bulunabileceği tasarım (Hafta 2). | Hafta 1 · 1.1 |
| hasar toleranslı tasarım | damage-tolerant design | — | — | Başlangıçta bir çatlak bulunduğunu varsayıp onun kritik boya ulaşma süresini kırılma mekaniğiyle hesaplayan ve muayene aralığını buna göre belirleyen tasarım (Hafta 2, 6). | Hafta 1 · 1.1 |
| histerezis döngüsü | hysteresis loop | Δσ, Δε, Δεp | — | Bir çevrimde gerilme–genleme yolunun oluşturduğu kapalı eğri; genişliği plastik genleme aralığı, alanı harcanan plastik iştir. | Hafta 5 · 5.1 |
| iki aşamalı yöntem | two-stage method | — | — | Çatlak oluşum ömrünün ε–N ile, ilerleme ömrünün LEFM ile hesaplanıp toplanması. | Hafta 14 · 14.1 |
| kalan dayanım | residual strength | — | MPa | Çatlaklı bir yapının taşıyabileceği en büyük yük ya da gerilme; çatlak büyüdükçe azalır. Hasar toleranslı tasarımın üç bileşeninden biri. | Hafta 2 · 2.1 |
| kalıcı kayma bandı | persistent slip band (PSB) | — | — | Tekrarlı yükte kaymanın yoğunlaştığı bant; yüzeyde çıkıntı ve girinti oluşturarak çatlak başlangıcına yol açar. | Hafta 3 · 3.1 |
| kalıntı (rainflow) | residue | — | — | Tek geçişli rainflow sayımının sonunda eşleşmeden kalan yarım çevrimler; geçmiş tekrarlanırsa tam çevrime dönüşür. | Hafta 9 · 9.1 |
| kalıntı gerilme | residual stress (self-stress) | σr | MPa | Dış yük yokken parçada kalan, kendi içinde dengelenmiş gerilme (kumlama, kaynak, ısıl işlem). Yüzeyde basma kalıntı gerilmesi yorulmaya genellikle yararlıdır (Hafta 8). | Hafta 1 · 1.1 |
| kalıntı gerilme gevşemesi | residual stress relaxation | — | — | Kalıntı ve uygulanan gerilmenin toplamı akmayı aştığında ya da ısıl işlemle kalıntı gerilmenin azalması. | Hafta 8 · 8.1 |
| kayma bandı | slip band | — | — | Tekrarlı plastik kaymanın yoğunlaştığı ince kristal bölgeleri; yüzeyde ekstrüzyon ve intrüzyon oluşturarak çatlak başlangıcına yol açar (Hafta 3). | Hafta 1 · 1.1 |
| kırılma tokluğu | fracture toughness | Kc | MPa√m | Çatlağın kararsız ilerlediği K değeri; kalınlığa, sıcaklığa ve malzemeye bağlıdır. | Hafta 6 · 6.1 |
| kip I (açılma kipi) | mode I (opening mode) | KI | MPa√m | Çatlak yüzeylerinin birbirinden ayrıldığı yükleme kipi; yorulma çatlaklarının çoğu bu kipte ilerler. | Hafta 6 · 6.1 |
| korozyonlu yorulma | corrosion fatigue | — | — | Tekrarlı yük ile korozif ortamın birlikte etkisi; çoğu metalde belirgin yorulma sınırını ortadan kaldırır. | Hafta 1 · 1.1 |
| kritik düzlem | critical plane | θ | ° | Hasar büyüklüğünün en büyük olduğu malzeme düzlemi; çatlağın doğması beklenen düzlem. | Hafta 13 · 13.1 |
| malzeme belleği | material memory | — | — | Bir iç döngü kapandığında yerel σ–ε yolunun döngüden önceki daldan devam etmesi. | Hafta 10 · 10.1 |
| Masing davranışı | Masing behavior | Δε = Δσ/E + 2(Δσ/2K′)1/n′ | — | Kararlı döngü dalının çevrimsel eğrinin iki kat büyütülmüşü olması; dal son dönüş noktasından ölçülür. | Hafta 5 · 5.1 |
| medyan ömür | median life | — | çevrim | Aynı gerilmede deneylerin yarısının kırıldığı ömür; S–N eğrileri çoğunlukla bunu gösterir (yüzde 50 kırılma olasılığı). | Hafta 4 · 4.1 |
| Morrow ortalama gerilme düzeltmesi | Morrow mean stress correction | (σ′f − σm)/E | — | ε–N bağıntısının elastik teriminde σ′f yerine σ′f − σm kullanılması. | Hafta 5 · 5.2 |
| Neuber kuralı | Neuber’s rule | σε = (KS)²/E | MPa | Çentik kökünde gerilme ve genleme yığılmalarının çarpımının Kt²’ye eşit kaldığı kabulü; tutucu. | Hafta 7 · 7.1 |
| nominal gerilme | nominal stress | S | MPa | Çentik ve süreksizlik etkisi hesaba katılmadan basit mukavemet bağıntılarıyla (F/A, My/I) bulunan gerilme. SFSF nominal gerilmeyi S ile gösterir. | Hafta 1 · 1.1 |
| nominal gerilme yöntemi (kaynak) | nominal stress approach | ΔS | MPa | Basit kesit hesabıyla bulunan gerilme aralığının detay sınıfı eğrisiyle kullanılması; kaynak etkisi eğrinin içindedir. | Hafta 7 · 7.2 |
| orantılı yükleme | proportional loading | — | — | Gerilme bileşenlerinin aynı oranda değiştiği, asal eksenlerin sabit kaldığı yükleme. | Hafta 12 · 12.1 |
| orantısız yükleme | nonproportional loading | — | — | Asal eksenlerin çevrim boyunca döndüğü yükleme; ör. faz farklı eğilme ve burulma. | Hafta 12 · 12.1 |
| ortalama gerilme | mean stress | σm | MPa | σm = (σmax + σmin)/2. İşaretlidir: çekme ortalaması +, basma ortalaması −. SFSF'de Sm. | Hafta 1 · 1.2 |
| Palmgren–Miner kuralı | Palmgren–Miner linear damage rule | D = Σni/Ni | — | Hasarın doğrusal ve sırasız toplandığı kabul; kırılma D = 1’de öngörülür, deneylerde farklı çıkabilir. | Hafta 9 · 9.1 |
| Paris bağıntısı | Paris law (Paris equation) | da/dN = A(ΔK)n | m/çevrim | Bölge II’de çatlak ilerleme hızı ile ΔK arasındaki log–log doğrusal ilişki; A’nın birimi m/çevrim/(MPa√m)n. | Hafta 6 · 6.2 |
| plastik bölge | plastic zone | ry | m | Çatlak ucunda akan bölge; düzlem gerilmede ry = (K/σy)²/2π. LEFM için küçük olmalıdır. | Hafta 6 · 6.1 |
| rainflow sayımı | rainflow counting | — | — | Değişken genlikli geçmişi kapalı histerezis döngülerine karşılık gelen çevrimlere ayıran sayım yöntemi; ASTM E1049’da tanımlıdır. | Hafta 9 · 9.1 |
| sabit genlikli yükleme | constant amplitude loading | — | — | Her çevrimde aynı σmax ve σmin. Malzeme özellikleri bu tür deneylerle elde edilir. | Hafta 1 · 1.2 |
| saçılma | scatter | — | — | Aynı koşullardaki yorulma deneylerinde ömürlerin dağılması; düşük gerilmede genellikle daha büyüktür. | Hafta 2 · 2.1 |
| sahil izleri | beach marks (clamshell marks, arrest lines) | — | — | Kırılma yüzeyinde başlangıcın çevresindeki iç içe yaylar; yük düzeyi, ortam ya da duruş–kalkış değişikliklerinde oluşur. Gözle görülür. | Hafta 3 · 3.1 |
| sıfırdan çekmeli yükleme | pulsating tension (zero-to-tension) | R = 0 | — | σmin = 0, σm = σa; ör. her çalışmada sıfırdan basınçlanan kap. | Hafta 1 · 1.2 |
| Sines yöntemi | Sines method | — | MPa | Alternatif oktahedral kayma ile ortalama hidrostatik gerilmeyi birleştiren eşdeğer gerilme ölçütü; orantılı yük içindir. | Hafta 12 · 12.1 |
| Smith–Watson–Topper (SWT) parametresi | Smith–Watson–Topper parameter | σmaxεa | MPa | Belirli bir ömür için σmaxεa çarpımının sabit olduğu kabulü; σmax ≤ 0 ise sonsuz ömür. | Hafta 5 · 5.2 |
| Soderberg doğrusu | Soderberg line | σa/SN + σm/σy = 1 | — | Çekme dayanımı yerine akma dayanımını kullanır; en tutucu olanıdır ve akmayı da dolaylı olarak sınırlar. | Hafta 4 · 4.2 |
| son kırılma | final fracture | — | — | Kalan kesitin artık yükü taşıyamayıp bir anda kopması; LEFM'de Kmax kırılma tokluğuna ulaştığında. | Hafta 1 · 1.1 |
| sonlandırma ölçütü | termination criterion | af | m | Çatlak ilerleme integralinin son boyu: Kmax = Kc, izin verilen boy, net kesit akması ya da geometri sınırı; hangisi önce gelirse. | Hafta 6 · 6.2 |
| sonsuz ömür tasarımı | infinite-life design | — | — | Yerel gerilme ya da genlemenin yorulma sınırının altında tutulduğu tasarım ölçütü. Değişken genlik ve korozyonda sınır kaybolabilir. | Hafta 2 · 2.1 |
| striasyon | fatigue striation | — | µm | Elektron mikroskobunda görülen ince çizgiler; birçok sünek malzemede her biri bir çevrimdeki çatlak ilerlemesidir. | Hafta 3 · 3.1 |
| şekil değiştirme (birim uzama, genleme) | strain | ε | birimsiz (mm/mm) | Boy değişiminin ilk boya oranı. Yorulma literatüründe “genleme” de denir (genleme–ömür yöntemi). | Hafta 1 · 1.1 |
| S–N eğrisi (Wöhler eğrisi) | S–N curve (Wöhler curve) | — | — | Sabit genlikli deneylerde gerilme genliği ile kırılmaya kadarki çevrim sayısı arasındaki ilişki; genellikle log–log eksende, medyan (yüzde 50) ömür için çizilir. | Hafta 4 · 4.1 |
| tahribatsız muayene | nondestructive inspection (NDI) | — | — | Parçaya zarar vermeden çatlak arama yöntemleri: görsel, sıvı penetrant, manyetik parçacık, ultrasonik, girdap akımı vb. | Hafta 1 · 1.1 |
| tam tersinir yükleme | fully reversed loading | R = −1 | — | σmin = −σmax, σm = 0. Malzeme yorulma özelliklerinin çoğu bu koşulda ölçülür. | Hafta 1 · 1.2 |
| tepe ve çukur | peak and valley | — | — | Yük–zaman kaydında yönün değiştiği yerel en büyük (tepe) ve en küçük (çukur) noktalar; tersinmeler bu noktalar arasındadır. | Hafta 1 · 1.2 |
| tersinme (yarım çevrim) | reversal | 2N | — | Yükleme yönünün değiştiği iki ardışık uç nokta (tepe–çukur) arasındaki kısım. Sabit genlikte 1 çevrim = 2 tersinme; Basquin ve Coffin–Manson bağıntıları 2Nf ile yazılır. | Hafta 1 · 1.2 |
| Walker eşdeğer aralığı | Walker equivalent range | ΔS′ = Smax(1 − R)γ | MPa | Farklı R oranındaki çevrimleri R = 0’a eşdeğer bir aralığa çeviren ifade. | Hafta 11 · 11.1 |
| Wheeler gecikme modeli | Wheeler retardation model | Ci | — | Aşırı yük sonrası hızın Ci = [ryi/(aOL + rOL − ai)]m ile azaltılması. | Hafta 11 · 11.1 |
| yapısal sıcak nokta gerilmesi | structural hot-spot stress | σhs | MPa | Kaynak dibindeki yapısal gerilme; yüzey okumalarından doğrusal dış-değerlemeyle bulunur, yerel çentik tepesini içermez. | Hafta 7 · 7.2 |
| yerel gerilme | local stress | σ | MPa | Çentik dibi gibi kritik bir noktadaki gerçek gerilme. Hafta 7'den itibaren nominal gerilme S'den ayrı tutulur. | Hafta 1 · 1.1 |
| yorulma | fatigue | — | — | Tekrarlanan ya da değişen gerilme ve şekil değiştirmeler altında malzemenin bir veya birkaç noktasında biriken, ilerleyici, yerel ve kalıcı hasar; yeterli çevrimden sonra çatlağa ve kırılmaya varabilir. | Hafta 1 · 1.1 |
| yorulma çentik faktörü | fatigue notch factor | Kf | — | Çentiksiz yorulma dayanımının çentikli dayanıma oranı; 1 ≤ Kf ≤ Kt. Malzemeye ve ömre bağlıdır. | Hafta 7 · 7.1 |
| yorulma dayanım katsayısı | fatigue strength coefficient | σ′f | MPa | Basquin doğrusunun 2Nf = 1'deki değeri. | Hafta 4 · 4.1 |
| yorulma dayanım üssü | fatigue strength exponent | b | — | Basquin doğrusunun log–log eğimi; çentiksiz parçalarda yaklaşık −0,05 ile −0,2 arasında (SFSF §4.5). | Hafta 4 · 4.1 |
| yorulma dayanımı | fatigue strength | SN | MPa | Belirli bir çevrim sayısında (ör. 5·10⁸) kırılmaya yol açan gerilme genliği. Yorulma sınırı olmayan malzemeler için kullanılır. | Hafta 4 · 4.1 |
| yorulma oranı | fatigue ratio | Sf/σu | — | Yorulma sınırının çekme dayanımına oranı; parlatılmış küçük eğilme numunelerinde yaklaşık 0,25–0,65. | Hafta 4 · 4.1 |
| yorulma ömrü | fatigue life | Nf | çevrim | Belirli bir yük altında hasara (genellikle kırılmaya) kadar geçen çevrim sayısı. Nf = Ni + Np. Tersinme cinsinden 2Nf. | Hafta 1 · 1.1 |
| yorulma sınırı | fatigue limit (endurance limit) | Sf | MPa | Altında sabit genlikte kırılma görülmeyen gerilme genliği; düşük ve orta dayanımlı çeliklerde 10⁶–10⁷ çevrimde dirsekle görülür. Çoğu malzemede (ör. alüminyum) yoktur. Bazı kaynaklarda Se, σe. | Hafta 4 · 4.1 |
| yorulma süneklik katsayısı | fatigue ductility coefficient | ε′f | — | Coffin–Manson doğrusunun 2Nf = 1’deki değeri. | Hafta 5 · 5.2 |
| yorulma süneklik üssü | fatigue ductility exponent | c | — | Plastik genleme–ömür doğrusunun eğimi; yaklaşık −0,4 ile −0,7. | Hafta 5 · 5.2 |
| yük spektrumu (yük geçmişi) | load spectrum (load history) | — | — | Bir parçanın hizmette gördüğü yüklerin zaman kaydı ya da genlik–tekrar sayısı dağılımı. | Hafta 1 · 1.2 |
| yüksek çevrimli yorulma | high-cycle fatigue (HCF) | — | — | Gerilmelerin makroskobik olarak elastik kaldığı, ömrün uzun olduğu rejim; gerilme–ömür yöntemiyle incelenir. | Hafta 1 · 1.1 |