Akademik / MKC 523 / Hafta 7 / 7.2

Hafta 7 · Ders 7.2 · ~50 dk

Lagrange ve Euler tanımları

Aynı hareketi iki gözlemci farklı yazar: biri parçacığı izler, öteki bir noktada durur. Bu derste iki tanımı, aralarındaki köprü olan malzeme türevini ve büyük şekil değiştirme ölçütlerinin tek eksende nasıl ayrıştığını görüyoruz.

Bu derste öğrenecekleriniz

  • Bir alanı malzeme (Lagrange) ve uzay (Euler) tanımında yazıp birinden ötekine geçmek
  • Malzeme türevini yerel ve taşınım terimleriyle hesaplamak
  • Hız gradyanını deformasyon hızı ve dönme hızı olarak ayırmak
  • Mühendislik, Green, Almansi ve logaritmik şekil değiştirmeyi karşılaştırıp çekme deneyi verisini dönüştürmek
Hafta
7 — Büyük deformasyon: Lagrange ve Euler şekil değiştirme bağıntıları
Süre
~50 dk okuma ve çalışma
İzlence
ÖÇ 3 — Küçük ve büyük deformasyon teorileri

1. Neden öğreniyoruz?

Neden öğreniyoruz?

Çekme deneyinden sonlu eleman modeline

Bir alüminyum çubuğun çekme deneyi, kuvvet–uzama eğrisini mühendislik büyüklükleriyle verir: kuvvet/ilk kesit ve uzama/ilk boy. Sonlu eleman programına plastisite verisi girerken ise çoğu zaman gerçek gerilme ve logaritmik şekil değiştirme istenir. %12 uzamada iki ölçüt arasındaki fark %6'yı, gerilmedeki fark %12'yi bulur. Hangi ölçütün neye karşılık geldiğini bilmeden bu dönüşüm yapılamaz. Aynı soru kinematikte de vardır: katı mekaniği genelde parçacığı izler (Lagrange), akışkanlar mekaniği uzaydaki bir noktaya bakar (Euler). İkisini birleştiren araç malzeme türevidir.

2. Ön bilgiler

Ön bilgi
  • Ders 7.1: hareket $\mathbf x=\boldsymbol\chi(\mathbf X,t)$, $\mathbf F$, $\mathbf E=\tfrac12(\mathbf C-\mathbf I)$, $\mathbf e=\tfrac12(\mathbf I-\mathbf B^{-1})$, $\mathbf U$, $\mathbf V$.
  • Kısmi türev ve zincir kuralı: $f(x(t),t)$ için $\dd f/\dd t=\partial f/\partial t+(\partial f/\partial x)\,\dd x/\dd t$.

3. Malzeme ve uzay tanımı

Bir alanı (sıcaklık, hız, gerilme…) iki biçimde yazabiliriz. Malzeme (Lagrange) tanımında bağımsız değişken parçacığın referans konumudur: $\phi=\Phi(\mathbf X,t)$. Gözlemci parçacığa binmiştir. Uzay (Euler) tanımında bağımsız değişken uzaydaki sabit noktadır: $\phi=\phi(\mathbf x,t)$. Gözlemci bir noktada durur ve oradan geçen parçacıklara bakar (Şekil 1). İki tanım hareket aracılığıyla bağlıdır: $\Phi(\mathbf X,t)=\phi\big(\boldsymbol\chi(\mathbf X,t),t\big)$.

Yatay x, düşey t eksenli diyagramda X = 0,2'den 1,0'a beş parçacığın yörüngeleri sağa doğru kıvrılan eğriler. X = 0,6 parçacığının yörüngesi kalın mavi; x = 0,8'de düşey turuncu kesikli çizgi sabit uzay noktasını gösteriyor ve iki yörüngeyi farklı zamanlarda kesiyor. x t 0,2 0,4 0,6 0,8 1,0 1,2 1,4 1,6 0,5 1,0 x = 0,8 sabit Lagrange: X = 0,6 parçacığını izle Euler: x = 0,8 noktasında dur, oradan geçenlere bak t = 0'da x = X x = X(1 + a t²), a = 0,5 1/s² (uzayan bir çubuğun noktaları)
Şekil 1. Uzayan bir çubukta $x=X(1+at^2)$ hareketi. Lagrange tanımı bir yörüngeyi (mavi) izler; Euler tanımı sabit $x=0{,}8$ noktasında durur ve oradan farklı anlarda farklı parçacıkların geçtiğini görür.
Bu bölümde ilk kez geçen terimler · Tüm sözlük
TürkçeİngilizceSembolBirimAnlamı
Malzeme (Lagrange) tanımımaterial (Lagrangian) description$\phi(\mathbf X,t)$—Bir alanın, malzeme noktasının referans konumu $\mathbf X$ ve zamanın fonksiyonu olarak yazılması: gözlemci parçacığı izler. Katı mekaniğinde yaygındır.
Uzay (Euler) tanımıspatial (Eulerian) description$\phi(\mathbf x,t)$—Bir alanın uzaydaki sabit nokta $\mathbf x$ ve zamanın fonksiyonu olarak yazılması: gözlemci bir noktada durup oradan geçen parçacıklara bakar. Akışkanlar mekaniğinde yaygındır.

Katılarda referans biçim bellidir ve gerilme–şekil değiştirme ilişkisi malzeme noktasına bağlıdır; bu yüzden malzeme tanımı doğaldır. Akışkanda referans biçimin anlamı yoktur; uzay tanımı kullanılır. Sonlu elemanlarda "toplam Lagrange" yaklaşımı her şeyi referansa, "güncellenmiş Lagrange" yaklaşımı son bilinen konfigürasyona göre yazar.

4. Malzeme türevi ve hız gradyanı

Hız ve ivme bir parçacığa aittir: $\mathbf V(\mathbf X,t)=\partial\boldsymbol\chi/\partial t\big|_{\mathbf X}$. Bir alan uzay tanımında verildiğinde, parçacığı izleyen gözlemcinin gördüğü değişim hızı zincir kuralıyla bulunur:

\begin{equation}\label{eq:Dt} \frac{D\phi}{Dt}=\underbrace{\frac{\partial\phi}{\partial t}}_{\text{yerel}}+\underbrace{\mathbf v\cdot\nabla\phi}_{\text{taşınım}},\qquad \mathbf a=\frac{D\mathbf v}{Dt}=\frac{\partial\mathbf v}{\partial t}+(\nabla\mathbf v)\,\mathbf v . \end{equation}

Taşınım terimi, parçacığın $\phi$'nin farklı olduğu bir bölgeye taşınmasından gelir: zamanla değişmeyen ama uzayda değişen bir sıcaklık alanında hareket eden parçacık yine de ısınır ya da soğur.

Bu bölümde ilk kez geçen terimler · Tüm sözlük
TürkçeİngilizceSembolBirimAnlamı
Malzeme türevimaterial (total) time derivative$\dfrac{D\phi}{Dt}=\dfrac{\partial\phi}{\partial t}+\mathbf v\cdot\nabla\phi$[φ]/sBir büyüklüğün, belirli bir malzeme noktasını izleyen gözlemcinin gördüğü değişim hızı; uzay tanımında yerel ve taşınım terimlerinin toplamıdır.

Hız gradyanı. Güncel konfigürasyonda $\mathbf L=\partial\mathbf v/\partial\mathbf x$'tir ve $\dot{\mathbf F}=\mathbf L\mathbf F$ bağıntısından $\mathbf L=\dot{\mathbf F}\mathbf F^{-1}$ olur. Simetrik ve ters simetrik kısımlarına ayrılır:

\begin{equation}\label{eq:L} \mathbf L=\mathbf D+\mathbf W,\qquad \mathbf D=\tfrac12(\mathbf L+\mathbf L^{\T}),\quad \mathbf W=\tfrac12(\mathbf L-\mathbf L^{\T}),\qquad \dot{\mathbf E}=\mathbf F^{\T}\mathbf D\,\mathbf F,\quad \dot J=J\operatorname{tr}\mathbf D . \end{equation}

$\mathbf D$ (deformasyon hızı) güncel liflerin uzama ve açı değişim hızlarını, $\mathbf W$ (dönme hızı) anlık rijit dönmeyi verir. Bunlar Ders 1.3'teki $\boldsymbol\varepsilon$ ve $\boldsymbol\omega$'nın "hız" karşılıklarıdır; fark, $\mathbf D$'nin büyük deformasyonda da tam olarak geçerli olmasıdır. Ders 8.1'de Cauchy gerilmesinin iş eşleniği olarak $\mathbf D$'yi kullanacağız.

Bu bölümde ilk kez geçen terimler · Tüm sözlük
TürkçeİngilizceSembolBirimAnlamı
Hız gradyanı(spatial) velocity gradient$\mathbf L=\partial\mathbf v/\partial\mathbf x=\dot{\mathbf F}\mathbf F^{-1}$1/sGüncel konfigürasyonda hız alanının uzaysal gradyanı; simetrik kısmı deformasyon hızı $\mathbf D$, ters simetrik kısmı dönme hızı (spin) $\mathbf W$'dir.
Deformasyon (şekil değiştirme) hızı ve dönme hızırate of deformation and spin tensors$\mathbf D=\tfrac12(\mathbf L+\mathbf L^{\T}),\ \mathbf W=\tfrac12(\mathbf L-\mathbf L^{\T})$1/s$\mathbf D$ güncel lif uzama ve açı değişim hızlarını verir ($\dot{\mathbf E}=\mathbf F^{\T}\mathbf D\mathbf F$); $\mathbf W$ anlık rijit dönme hızıdır.

5. Şekil değiştirme ölçütleri tek eksende

Bir çubuk $L$ boyundan $l$ boyuna gelsin; uzama oranı $\lambda=l/L$. Dört yaygın ölçüt:

\begin{equation}\label{eq:olc} \varepsilon_{\text{müh}}=\lambda-1,\qquad E=\tfrac12(\lambda^2-1),\qquad e=\tfrac12(1-\lambda^{-2}),\qquad \varepsilon_{\ln}=\ln\lambda=\int_L^l\frac{\dd l'}{l'} . \end{equation}

Mühendislik şekil değiştirmesi değişimi ilk boya, Almansi son boya böler; Green referansa, Almansi güncele göre tanımlıdır. Logaritmik (Hencky, "gerçek") şekil değiştirme, her an o anki boya göre küçük artımların toplamıdır; tansör biçimi $\ln\mathbf U$'dur. $\lambda=1+\varepsilon$ yazıp seriye açınca hepsi birinci mertebede aynıdır:

$$ E=\varepsilon+\tfrac12\varepsilon^2,\qquad \ln\lambda=\varepsilon-\tfrac12\varepsilon^2+\dots,\qquad e=\varepsilon-\tfrac32\varepsilon^2+\dots $$
Bu bölümde ilk kez geçen terimler · Tüm sözlük
TürkçeİngilizceSembolBirimAnlamı
Logaritmik (Hencky, gerçek) şekil değiştirmelogarithmic (Hencky, true) strain$\ln\lambda,\ \ln\mathbf U$—Tek eksende $\varepsilon_{\ln}=\ln(l/L)=\int\dd l/l$; ardışık uzamalarda toplanabilir, çekme ve basınçta simetriktir. Tansör biçimi $\ln\mathbf U$ (ya da $\ln\mathbf V$).
Yatay eksende uzama oranı lambda 0,3'ten 3'e, düşey eksende şekil değiştirme. Dört eğri lambda = 1'de aynı noktadan aynı eğimle geçiyor: Green E en hızlı artan parabol, mühendislik doğrusu, ln lambda ve Almansi e altta kalıyor. Basınçta e ve ln lambda eksi sonsuza giderken E eksi yarıya yaklaşıyor. 0,5 1 1,5 2 2,5 3 −1,5 −1 −0,5 0 0,5 1 1,5 2 E = ½(λ² − 1) εmüh = λ − 1 ln λ e = ½(1 − λ−2) λ → 0: E → −½, ln λ ve e → −∞ uzama oranı λ = l / L λ = 1 civarında dört eğri aynı teğete sahiptir
Şekil 2. Tek eksende dört ölçüt. $\lambda=1$ civarında aynı teğete sahiptirler; büyük uzamada Green en büyük, Almansi en küçük değeri verir. Basınçta ($\lambda\to0$) Green $-\tfrac12$'ye sınırlanır, $\ln\lambda$ ise $-\infty$'a gider.
Tek eksende ölçütlerin sayısal karşılaştırması
$\lambda$$\lambda-1$$E$$e$$\ln\lambda$
0,5−0,500−0,375−1,500−0,693
0,9−0,100−0,095−0,117−0,105
1,010,01000,01010,00990,0100
1,10,1000,1050,0870,095
1,50,5000,6250,2780,405
21,0001,5000,3750,693

Logaritmik ölçütün iki iyi özelliği vardır. Birincisi toplanabilirliktir: ardışık iki uzamada $\ln(\lambda_1\lambda_2)=\ln\lambda_1+\ln\lambda_2$ (Şekil 3). İkincisi simetridir: boyu iki katına çıkarmak $+0{,}693$, yarıya indirmek $-0{,}693$ verir; mühendislik ölçütü ise $+1$ ve $-0{,}5$ verir.

Ankastre duvara bağlı üç çubuk alt alta: 100 mm, 120 mm ve 150 mm. Altta iki aşamanın mühendislik şekil değiştirmeleri 0,20 ve 0,25'in toplamı 0,45 iken toplam 0,50; logaritmik değerler 0,1823 ve 0,2231'in toplamı tam 0,4055. L₀ = 100 mm L₁ = 120 mm L₂ = 150 mm 1. adım: λ₁ = 1,20 → ε = 0,20, ln λ₁ = 0,1823 2. adım: λ₂ = 1,25 → ε = 0,25, ln λ₂ = 0,2231 toplam: λ = 1,50 → ε = 0,50 ≠ 0,45; ln λ = 0,4055 = 0,1823 + 0,2231
Şekil 3. İki aşamalı uzama. Mühendislik şekil değiştirmeleri toplanmaz ($0{,}20+0{,}25\ne0{,}50$); logaritmik şekil değiştirmeler toplanır.
Mühendislik notu

Hangi ölçüt nerede?

Küçük şekil değiştirmede ($<$%1) hepsi aynıdır. Metal plastisitesinde ve sonlu eleman malzeme verisinde logaritmik ölçüt ile gerçek (Cauchy) gerilme kullanılır. Kauçuk ve büyük dönmeli yapı analizinde Green–Lagrange $\mathbf E$ ile ikinci Piola–Kirchhoff gerilmesi (Ders 8.1) birlikte kullanılır. Ölçüt seçimi bir "doğruluk" değil, bünye denklemiyle tutarlılık meselesidir.

6. Çözümlü örnekler

Örnek 7.2-1Temel

Uzayan çubukta hız ve ivme: iki tanım

Verilenler

Bir çubuğun noktaları $x=X(1+at^2)$ ile hareket ediyor; $a=0{,}5$ s⁻², uzunluk m (Şekil 1).

İstenenler

Hız ve ivmenin malzeme ve uzay tanımı; $t=1$ s'de $x=0{,}8$ m noktasındaki ivme (malzeme türeviyle); hız gradyanı $L$.

Model ve kabuller

Tek boyutlu hareket; \eqref{eq:Dt}. $X=x/(1+at^2)$ ters ilişkisi kullanılır.

Çözüm

Malzeme tanımı: $V=\partial x/\partial t=2aXt$, $A=2aX$. Uzay tanımı: $X$ yerine $x/(1+at^2)$ koyunca $v(x,t)=\dfrac{2at\,x}{1+at^2}$.

Malzeme türevi: $\dfrac{\partial v}{\partial t}=\dfrac{2ax(1-at^2)}{(1+at^2)^2}=\dfrac{2(0{,}5)(0{,}8)(0{,}5)}{1{,}5^2}=0{,}1778$ m/s²; $\dfrac{\partial v}{\partial x}=\dfrac{2at}{1+at^2}=0{,}6667$ s⁻¹; $v=0{,}5333$ m/s. $a=0{,}1778+0{,}5333\cdot0{,}6667=0{,}5333$ m/s².

Kontrol: $t=1$ s'de $x=0{,}8$'deki parçacık $X=0{,}8/1{,}5=0{,}5333$ m; $A=2aX=0{,}5333$ m/s² ✓. Hız gradyanı $L=\partial v/\partial x=\dot F/F=2at/(1+at^2)=0{,}667$ s⁻¹.

Birim kontrolü

$a$ [1/s²] · $x$ [m] → m/s²; $v\,\partial v/\partial x$: (m/s)(1/s) = m/s² ✓.

Fiziksel yorum

Yerel terim tek başına ivmenin yalnız üçte birini veriyor; geri kalanı taşınım terimidir. Uzay tanımında $\partial v/\partial t$'yi ivme sanmak tipik bir hatadır. Çubuk homojen uzadığı için $L$ uzaydan bağımsızdır.

Örnek 7.2-2Mühendislik uygulaması

Çekme deneyi verisini gerçek gerilme ve logaritmik şekil değiştirmeye çevirmek

Verilenler

Alüminyum alaşımı, boyun vermeden önceki üç ölçüm (mühendislik): $(\varepsilon,\ \sigma_{\text{müh}})=(0{,}002;\ 140)$, $(0{,}05;\ 260)$, $(0{,}12;\ 310)$ MPa.

İstenenler

Her nokta için $\varepsilon_{\ln}$ ve gerçek gerilme $\sigma$; 0,12'de Green ve Almansi değerleri.

Model ve kabuller

Boyun vermeden önce şekil değiştirme düzgün; plastik akış hacim korur ($J\approx1$, elastik kısım ihmal) ⇒ $A=A_0/\lambda$ ve $\sigma=F/A=\sigma_{\text{müh}}\lambda$. $\lambda=1+\varepsilon$.

Çözüm

Dönüştürülmüş veri
$\varepsilon_{\text{müh}}$$\sigma_{\text{müh}}$ [MPa]$\varepsilon_{\ln}=\ln(1+\varepsilon)$$\sigma=\sigma_{\text{müh}}(1+\varepsilon)$ [MPa]
0,0021400,00200140,3
0,052600,04879273,0
0,123100,11333347,2

$\lambda=1{,}12$'de $E=\tfrac12(1{,}2544-1)=0{,}1272$ ve $e=\tfrac12(1-1/1{,}2544)=0{,}1014$.

Birim kontrolü

Şekil değiştirmeler boyutsuz; gerilme MPa × boyutsuz = MPa.

Fiziksel yorum

%0,2'de bütün ölçütler aynıdır. %12'de aynı durum için $0{,}101$ ile $0{,}127$ arasında dört farklı sayı çıkar; gerçek gerilme mühendislik gerilmesinden %12 büyüktür. Boyun başladıktan sonra şekil değiştirme düzgün olmadığından bu dönüşüm geçersizdir.

7. Sık yapılan hatalar

Karıştırılan kavramlar
HataDoğrusu
Uzay tanımında ivme $=\partial\mathbf v/\partial t$$\mathbf a=\partial\mathbf v/\partial t+(\nabla\mathbf v)\mathbf v$; taşınım terimi unutulmamalı.
$\mathbf D$'yi $\dot{\mathbf E}$ sanmak$\dot{\mathbf E}=\mathbf F^{\T}\mathbf D\mathbf F$; yalnız $\mathbf F\approx\mathbf I$ iken eşittirler.
Mühendislik şekil değiştirmelerini toplamakArdışık aşamalarda uzama oranları çarpılır; yalnız $\ln\lambda$ toplanır.
FE programına mühendislik verisi girmekÇoğu program gerçek gerilme–logaritmik şekil değiştirme ister; dönüşüm boyun vermeye kadar geçerlidir.

8. Alıştırmalar

Alıştırma 7.2-1KolayKavramsalSabit sıcaklık alanında ısınma

Bir boruda sıcaklık zamanla değişmiyor ama eksen boyunca $T(x)=T_0+bx$ ($b=20$ K/m). Akış hızı $v=2$ m/s. Bir akışkan parçacığının sıcaklığı hangi hızla değişir? Euler gözlemcisi ne görür?

İpucu

$DT/Dt=\partial T/\partial t+v\,\partial T/\partial x$.

Çözüm

$DT/Dt=0+2\cdot20=40$ K/s: parçacık ısınır. Sabit noktadaki gözlemci için $\partial T/\partial t=0$; o hiçbir değişim görmez. Fark tamamen taşınımdır.

Alıştırma 7.2-2KolaySayısalBoyu iki katına çıkan çubuk

Kauçuk bir şerit 100 mm'den 200 mm'ye, sonra geri 100 mm'ye getiriliyor. İkinci aşamanın (200 → 100 mm) mühendislik ve logaritmik şekil değiştirmesi nedir? İki aşamanın toplamı hangi ölçütte sıfırdır?

İpucu

İkinci aşamanın referansı 200 mm'lik durumdur: $\lambda=0{,}5$.

Çözüm

1. aşama: $\varepsilon=1$, $\ln2=0{,}693$. 2. aşama: $\varepsilon=-0{,}5$, $\ln0{,}5=-0{,}693$. Toplam: mühendislik $0{,}5$ (yanlış; çubuk başlangıç boyunda), logaritmik $0$ (doğru). Logaritmik ölçüt toplanabilir ve simetriktir.

Alıştırma 7.2-3OrtaSayısalBasit kayma akışı

$x_1=X_1+\dot\gamma t X_2$, $x_2=X_2$ hareketi için $\mathbf L$, $\mathbf D$, $\mathbf W$'yi bulun ve $\dot{\mathbf E}=\mathbf F^{\T}\mathbf D\mathbf F$'yi doğrulayın.

İpucu

$\mathbf F=\begin{bmatrix}1&\dot\gamma t\\0&1\end{bmatrix}$, $\mathbf L=\dot{\mathbf F}\mathbf F^{-1}$.

Çözüm

$\mathbf L=\begin{bmatrix}0&\dot\gamma\\0&0\end{bmatrix}$, $\mathbf D=\tfrac{\dot\gamma}2\begin{bmatrix}0&1\\1&0\end{bmatrix}$, $\mathbf W=\tfrac{\dot\gamma}2\begin{bmatrix}0&1\\-1&0\end{bmatrix}$ (saat yönünde $\dot\gamma/2$ açısal hız). $\mathbf E=\tfrac12\begin{bmatrix}0&\dot\gamma t\\\dot\gamma t&\dot\gamma^2t^2\end{bmatrix}$ ⇒ $\dot{\mathbf E}=\begin{bmatrix}0&\dot\gamma/2\\\dot\gamma/2&\dot\gamma^2t\end{bmatrix}$; $\mathbf F^{\T}\mathbf D\mathbf F$ aynı sonucu verir ✓. $\mathbf D$ sabitken $\dot{\mathbf E}$ zamanla değişir: lifler dönerek yeni doğrultulara geçer.

Alıştırma 7.2-4ZorKavramsalBasınçta Green ölçütü

Bir kauçuk blok kalınlığının %80'i kadar basılıyor ($\lambda=0{,}2$). Dört ölçütü hesaplayın. Green ölçütü neden basınçta "yetersiz" kabul edilir?

İpucu

$E$'nin en küçük değeri $\lambda\to0$'da kaçtır?

Çözüm

$\lambda-1=-0{,}8$; $E=\tfrac12(0{,}04-1)=-0{,}48$; $e=\tfrac12(1-25)=-12$; $\ln0{,}2=-1{,}609$. Green ölçütü $-\tfrac12$'ye sınırlıdır: sonsuz basınç bile $-0{,}5$'ten küçük $E$ üretemez, bu yüzden basınçta şekil değiştirme düzeyini ayırt etmekte zayıftır. Doğrusal bir $S=E_{\text{mod}}E$ bünye denklemi (St. Venant–Kirchhoff) büyük basınçta fiziksel olmayan sonuç verir.

9. Özet

Özet
  • Malzeme tanımı $\Phi(\mathbf X,t)$ parçacığı, uzay tanımı $\phi(\mathbf x,t)$ sabit noktayı izler.
  • $D\phi/Dt=\partial\phi/\partial t+\mathbf v\cdot\nabla\phi$; ivmede taşınım terimi $(\nabla\mathbf v)\mathbf v$.
  • $\mathbf L=\dot{\mathbf F}\mathbf F^{-1}=\mathbf D+\mathbf W$; $\dot{\mathbf E}=\mathbf F^{\T}\mathbf D\mathbf F$.
  • Tek eksende $\lambda-1$, $\tfrac12(\lambda^2-1)$, $\tfrac12(1-\lambda^{-2})$, $\ln\lambda$ küçük şekil değiştirmede aynı, büyükte farklıdır; yalnız $\ln\lambda$ toplanır.

Sıradaki ders: kuvveti hangi alana böldüğümüze göre gerilme de üç ayrı biçimde tanımlanır — Cauchy ve Piola–Kirchhoff gerilmeleri.

10. Kaynaklar

  • J. N. Reddy, An Introduction to Continuum Mechanics, Cambridge University Press — Süreklilerin kinematiği bölümü (malzeme ve uzay tanımı, malzeme türevi, şekil değiştirme hızı).
  • G. A. Holzapfel, Nonlinear Solid Mechanics: A Continuum Approach for Engineering, Wiley, 2000 — Kinematik bölümü (malzeme zaman türevi, hız gradyanı, şekil değiştirme ölçütleri).
  • L. E. Malvern, Introduction to the Mechanics of a Continuous Medium, Prentice-Hall, 1969 — Şekil değiştirme ve deformasyon bölümü (Lagrange ve Euler tanımları).

Metin, örnekler ve şekiller bu kaynaklardaki konular çalışılarak özgün olarak yazılmıştır; kaynak metni, şekli ya da problemi kopyalanmamıştır. Tüm kaynaklar: toplu kaynakça.